1

.

نقطه

1- در پایان همه‌ی جملات به جز جملاتِ پرسشی و تعجّبی:

 هوا ابری است.

 شاید درکِ این مسئله دشوار باشد.

2- پس از حروف یا حروفی که به صورتِ نشانه‌ی اختصار به کار رفته باشد:

شیخ ما (قه) به نیشابور  مجلس می‌گفت.

2

،

ویرگول

1- میان جمله‌های غیر مستقل که در مجموع جمله‌ی کامل می‌سازند:

او با تلاش بسیاری که کرد، به مقصود رسید.

2- پس از منادا: خدایا، مرا عفو کن.

3- هر جا که کلمه یا عبارتی به عنوان بدل در ضمن جمله یا عبارتی دیگر آورده شود:

اخوان ثالث، شاعر معاصر، سراینده‌ی شعر معروف "خوان هشتم" است.

4- بین کلمات همپایه به جای «و» می‌آید:

فردوسی، مولوی، سعدی،و حافظ از بزرگان شعر فارسی هستند.

5- بین دو کلمه که ممکن است خواننده آن را با کسره‌ی اضافه بخواند:

مادر، حسن را به سوی خود خواند.

6- به جای مکثِ کوتاه در جمله:

اگر شب‌ها همه قدر بودی، شبِ قدر بی قدر بودی.

3

:

دو نقطه

1- قبل از نقل قول:

صاحب‌نظران آموزشی می‌گویند: «شرط درست نوشتن، درست فهمیدن است.»

2- هنگام برشمردن اجزای یک چیز:

اساس نگارش خوب، دانستن و رعایت چند نکته است: چشم باز، گوش شنوا، دقت و...

3- مقابل کلماتی که می‌خواهیم آن‌ها را معنی کنیم:

حلیت: پیرایه

4

؟

علامت سؤال

1- در پایان جمله‌های پرسشی:

آیا تا کنون فکر کرده‌اید که هزاران مادّه‌ی نگارشی پیش روی ماست؟

2- برای نشان دادن مفهوم تردید:

وفات حافظ در سال 721 (؟) اتفاق افتاد.

3- برای نشان دادن مفهوم استهزا:

او نابغه (؟) است.

5

!

علامت تعجّب

1- در پایان جمله‌ی تعجبی، تاکیدی، عاطفی:

عجب روزگاری است!

2- پس از اصوات:

هان! ای دل عبرت بین.

6

« »

گیومه

1- سخنی که به طور مستقیم از جایی یا کسی نقل می‌شود:

به قول سعدی: «بنیاد ظلم در جهان اندک بودی، هر کس چیزی بدان مزید کرد، تا بدین غایت رسید.»

2- اسامی و عناوین و اصطلاحات علمی یا فنی (فقط بار اوّل):

«فضاسازی» در آغاز، میانه یا پایان نوشته نقش مهمّی ایفا می‌کند.

7

؛

نقطه ویرگول

1- برای جداکردن جمله‌هایی که از جهت ساختمان و مفهوم مستقل به نظر می‌رسند ولی در یک عبارت طولانی، با یکدیگر بستگی معنایی دارند:

برای نگارش گزارش خوب باید خوب فکر کرد؛ منابع را جمع‌آوری کرد؛ فهرست‌ها را تنظیم کرد و...

2- در بیان توضیح و مثال پیش از کلمه‌های مثلاً؛ فرضاً؛ یعنی و ... :

صور خیال؛ یعنی کاربُرد عناصر و آرایه‌های خیال‌انگیز مثل استعاره، تشیبه و ...

8

ــ

خطِ فاصله

1- برای جدا کردن جمله‌ی معترضه:

حافظ شیرازی ـ که او را لسان‌الغیب نامیده‌اند‌ ـ‌ قرآن را با چهارده روایت در حفظ داشت.

2- هنگامی که دو کلمه بر روی هم دو جنبه‌ی مختلف از یک منظور را نشان می‌دهد:

مباحث هنری ـ ادبی، نزدیکی و قرابت خاصّی با هم دارند.

3- به معنی «تا» و «به» برای بیان فواصل زمانی و مکانی:

قطار تهران ـ مشهد، وارد ایستگاه شد.

4- در مکالمه بین اشخاص داستان‌ها یا نمایش‌نامه‌ها یا ذکر مکالمات تلفنی، در ابتدای جمله و از سر سطر به جای نام گوینده:

ـ در قبال امیر تعظیم کن.

ـ ساکت شو!

5- هرگاه کلمه‌ای در آخر سطر نگنجد، با قرار دادن یک خطّ فاصله بقیه‌ی آن را در سطر یعد می‌نویسیم:

به خاطر داشته باشیم که نوشتن در صورت خواندن کتاب –

های مفید تحقق پیدا می‌کند.

9

...

سه نقطه

1- برای نشان دادن جملات و کلمات محذوف یا ادامه‌دار:

گزارش انواعی دارد: ورزشی، سیاسی، خبری، هنری، فرهنگی، ...

2- سخن ناتمام:

شما... شما... زبانم لال...

3- برای نشان دادن کشش در گفتار:

سقف هر...ی ریخت.

آها...ی حسین کجایی؟

4- افتادگی کلمه یا کلمات از یک نسخه‌ی خطّی.

10

[ ]

قلاب

1- مطالبی که جزء اصل کلام نباشد:

معلم به کلاس وارد شد [ابراز احساسات دانش‌آموزان] و بر جایش نشست.

2- در تصحیح متون قدیم کلمات الحاقی با توضیحات احتمالی در قلاب گذاشته می‌شود:

گفت: من مردی طرّارم، [تو] این زر به من امانت دادی.

3- دستورهای اجرایی در نمایشنامه‌ها:

- حسین [با قیافه‌ی جدّی]: آیا اکنون حاضری به این سفر بیایی؟

11

( )

کمانک

1- معنی و معادل یک کلمه:

زبان معیار (استاندارد) زبان ملی ما است.

2- توضیح بیشتر:

آثار سعید نفیسی سه گروه است: یکی تصحیح (قابوسنامه، غزلیات عطار، سیرالعباد و...) دوم تحقیقات ادبی (شرح آثار رودکی، نظامی، خواجو...) سوم ترجمه‌ها (نمونه آثار پوشکین، ایلیاد و ...)

3- ذکر تاریخ، شهرت، تخلص، نام سابق و ...

شهر همدان (هگمتانه) در طول تاریخ بارها پایتخت بوده است.

12

/

ممیّز

1- برای جدا کردن روز، ماه، سال: 76/4/12

2- برای جدا کردن مصراع‌های یک شعر:

خانه‌ی دوست کجاست/ در فلق بود که پرسید سوار/ آسمان مکثی کرد/

13

*

ستاره

1- برای نشان‌دادن یک کلمه در پاورقی.

2- به نشانه‌ی شروع یک مطلب جدید.

14

  ! 

پیکان

1- برای نشان دادن نتیجه:

از سر واکردن چند جزء دارد ! از (حرف اضافه) + سر (اسم) + وا (پیشوند) + کردن (مصدر)

2- در معنی رجوع کنید: بهار ! ملک‌الشعرا

15

ً

ایضاً

1- علامت جملات و کلمات مشلبه:

ساده‌نویسی یعنی خودداری از کاربُرد کلمات پیچیده.

ً        ً       ً        ً         ً          ً      مفاهیم بیگانه.

ً        ً       ً        ً         ً          ً     بیان ساده و صمیمی.

16

{

آکلاد

1- برای نشان دادن انشعاب:

   ویرایش سه نوع است:

- فنی

- محتوایی

- تخصصی

 17

=

تساوی

1- برای نشان دادن تساوی میان دو مطلب:

توانا بود هر که دانا بود = هر که دانا